Paul (Pol) Brounts

Diechter en sjrijver overleed Maart 2005

Boeken vaan Pol Brounts

Mestreechter Legendes,
Mien leef lui,

Zal iech uuch ins get vertèlle,
Lache is oonnötteg,

Hojheh



Pol Brounts
ontvangt de
Fons Olterdissen prijs
vanwege zijn enorme bijdrage als schrijver, dichter,
humorist en
diksjenaer verbeteraar
vaan 't
mestreechs,
eus moojerstaol.

DE ROMEINSE BRÖGK

Wie de Romeine zoe'n viefteg jaor veur Christus hei in de buurt kaome, waor vaan 'n brögk nog niks te bekinne. Wee hej ze ouch mote bouwe? De lui die hei woende waore nog lang neet zoe wied tot ze dat al veerdeg kraoge. Meh ze wiste wél woe ze dóór de Maos kóste. Tegeneuver woe noe de Jäögstraot ligk, waor 'n oondepe plaots en dao staoke ze euver es ze aon d'n andere kant wouwe zien.

Die oondepe plaots höbbe de Romeine netuurlek ouch gebruuk in 't begin. Meh al gaw, al in de ierste iew nao Christus dink me, höbbe ze 'n brögk gebouwd, get wijer nao 't zuie, op de plaots boe noe de steine(brónse) kinderkes vaan börgemeister Baeten zaoleger aon 't huive zien, tegeneuver de Eeksterstraot.


Tussen de Servaos brögk en de Bonne Femme.
Hier staat nu een Obelisk. Waarop een Romeinse leeuw, Met Kijk_scherm voor het Romeins verleden.

Die brögk heet 't lang oetgehawwe: tot in 1275! 't Waor 'n brögk mèt steine pijlers en 'n houte euverspanning en ze rösde op paole mèt 'nen iezere punt, die in de boojem gedreve waore. Ze zal in de loup vaan al die iewe wel de nudege kiere 'gerestaureerd' zien, meh ze heel pin.

In 1139 gaof d'n aonkoumende keizer vaan Duitsland, Koenraad III, dee hei de baas waor, de brögk aon 't kapittel vaan de Servaoskèrk.

Dat voonte de hiere kanunneke wel good, want dat brach tolgeld op. Meh de bisjop vaan Luik waor gifteg, umtot heer allang 't rech vaan tolheffing in Mestreech had. In de daartiende iew is heer versjeie kiere nao Mestreech gekoume en daan mós de brögk 't oontgelle. Meh edere kier móste de börgers häör ouch weer ripperere, want me kós 'r neet misse. De groeten handelsweeg vaan Boulogne sur Mer, de have nao Ingeland, en de stad Kölle aon de Rien, leep euver die brögk!

Wie in 1229 de bisjop weer ins had hoesgehawwe, heet de keizer aon de stad 't rech (en de pliech!) gegeve um mèt steine mör en poorte en grachte ziech te besjerme. Eus vesting höbbe veer dus eigelek te 'daanke' aon de bisjop vaan Luik!

In 1274 bevestegde keizer Rudolf vaan Habsburg nog ins 't kapittel vaan Sintervaos in zien rechte op de Maosbrögk en bepaolde tot de ripperaties vaan de brögk neet míe aon de kanunneke mochte koste es de tolrechte opbrachte. De magistraot, de gemeinteraod, moos zoenudeg mer bijspringe.

Me moot respek höbbe veur de kanunneke die zoe wied veuroet kóste kieke! Jummers, ei jaor later, in 1275, zakde de brögk inein!

Euver dee ramp bestoon versjèllende lezinge.

Oet 't archief van 't Servaoskapittel is de volgende: op 12 juli 1275 trok de percessie vaan de Selvrouwekèrk euver de brögk. Dao kós die neet mie tege. Ze begaof 't en 400 lui bleve doed. Dit verhaol is oet 1284, kort nao 't oongelök dus. Vermoedelek is 't dus de gooj versie.

Oet de 15e of 16e iew is 't volgend versje, wat, mèt 'nen houtsnij, steit in 't Liber Chronicarum Norimbergae van 1493:

Idt Schach ook tho Traiectum up der Mase

etlike Narinen und ander Dwase

dantzeden op einer Brugge zeer vast

de Brugge brack entzwei mit der Hast

twe hondert Minschen bleven der dodt

verdrunken sus in sere bitter Nodt.

Volges dees lezing waor 't dus vermoedelek vastelaovend

Wie daan ouch: De brögk waor kepot en mós gemaak weurde. Meh wee mós dat betaole? Neet 't kapittel! Dat had gei geld.

Toen heet de gemeinte beslote veur mer 'n nui brögk te bouwe, get wijer nao 't noorde. Dat is noe eus 'Aw Brögk'!

Pol Brounts. Diechter en sjrijver vaan eus Mestreechs